zaterdag , 16 oktober 2021

We moesten knokken om levens te redden

Dat Corona een zware wissel heeft getrokken op de gezondheidszorg en op iedereen die in de zorg werkt leidt geen enkele twijfel. Heel Holland Zorgt sprak met Joyce die in de heftigste periode op de IC werkte. Zij beschrijft hoe Covid-19 enerzijds heeft gezorgd voor onmogelijke prestaties en een ongekende saamhorigheid en anderzijds voor veel leed en schrijnende situaties.

Overvallen door Corona
Joyce: “Het is al meer dan een  jaar geleden dat we plotseling werden geconfronteerd met Corona. Natuurlijk hadden we gehoord dat er een gevaarlijk virus rondwaarde in China, maar de gedachte overheerste dat dit wel erg ver weg was. Dat komt niet bij ons dacht ik nog op dat moment. We hadden nooit verwacht dat we binnen 2 weken, na de eerste besmetting, aan het bed moesten gaan knokken om patiënten te stabiliseren en daarbij levens te moeten gaan redden. We moesten snel nadenken over hoe we de IC-capaciteit zouden kunnen uitbreiden. Overige zorg werd waar mogelijk verplaatst naar een ander moment of andere instelling, om zo de enorme toestroom van Coronapatiënten op te kunnen vangen op de eigen afdeling. Het dreigde uit de hand te lopen. Dit merkte ik aan de cijfers die elke dag gepresenteerd werden door het RIVM, dus opschaling was nodig. Maar hoe? De ruimte was er wel, maar er waren niet genoeg IC-verpleegkundigen. We hebben toen alles uit de kast getrokken, van verpleegkundigen/werknemers van andere afdelingen tot oud-werknemers. Deze “zorgbuddy’s” hielpen ons bij de basale werkzaamheden zodat wij ons volledig konden focussen op het complexe IC-werk, zoals beademing in buikligging. 

Oud en jong
Ik heb mij in die tijd erg verbaasd over de media. Voortdurend werd er geroepen dat het virus vooral oude mensen trof en mensen met comorbiditeit zoals overgewicht. Dat klopte voor een gedeelte maar niet helemaal. Er waren veel jonge vitale mensen die door het virus ernstig ziek werden en IC-waardige zorg nodig hadden, zoals beademing. En als ze respiratoir het Corona virus overleefden, overleden ze daarna soms aan de gevolgen van circulatieproblemen, zoals een herseninfarct of een longembolie. Gezonde mensen lopen dus ook gevaar, zo ook wij als verpleegkundigen. In al die tijd heb ik mijn eigen familie niet gezien, omdat ik bang was de besmetting over te brengen. Er was op dat moment nog weinig bekend over het Corona virus en ik werkte immers midden in de vuurlinie.

Schrijnend
De angst om mijn naasten te besmetten was niet zonder reden. Ik zag namelijk dagelijks wat er gebeurde met de Coronapatiënten en hun dierbaren. Familieleden hadden geen of nauwelijks toegang tot de patiënten op de IC. Patiënten zijn overleden zonder dat de nabestaanden innig afscheid hebben kunnen nemen. Trieste gevallen die bijna niet met woorden te omschrijven zijn. Sterven op een normale manier is al erg, maar zo op deze manier is het schrijnend. Nabestaanden stelde mij vragen over de laatste momenten omdat ik er wel bij was en zij er niet bij konden zijn. Dat is heel heftig en toch is het dan je taak om die mensen zo goed mogelijk te begeleiden in hun rouwproces. “Hebben ze nog iets gezegd tegen u? En wat zei hij of zij dan tegen u? Was hij of zij bang of verdrietig?” Dit zijn vragen die geregeld werden gesteld door dierbaren van de patiënt. Ik hoop dat ik deze mensen toch zoveel mogelijk heb kunnen helpen met het vinden naar antwoorden. Gelukkig leven we in een tijd dat je kunt videobellen. Dit maakte het contact tussen patiënt en dierbaren tastbaarder; elk moment dat je even contact legde met familie en patiënt was fijn om te mogen doen. 

‘Nabestaanden stelde mij vragen over de laatste momenten, omdat ik er wel bij was en zij er niet bij konden zijn’

Persoonlijke impact
Al deze ervaringen doen je meer dan ooit beseffen dat je als mens erg kwetsbaar bent. Niemand is gevrijwaard van virusens als deze. Daarnaast heeft de lichamelijke inspanning en de enorme mentale druk van lange werkdagen met vaak verdrietige gebeurtenissen ook invloed op jezelf als mens. Maar ik moet zeggen dat het ziekenhuis daar een positieve en adequate rol in heeft gespeeld. Na elke dienst was er een uitgebreide evaluatie met de collega’s van die dienst en/of de leidinggevende. Je moet kunnen praten over wat je meemaakt, anders hou je het niet vol. Gelukkig was er thuis ook de mogelijkheid om goed van mij af te kunnen praten. Het is fijn dat je tegenwoordig kan videobellen zodat je toch het idee hebt dat je dat contact hebt waar je naar op zoek bent, dat heeft mij wel erg geholpen in die tijd.

Plussen en minnen
Er is veel gebeurd in een jaar tijd. Naast de enorme negatieve gevolgen van het virus zijn er toch ook enkele positieve zaken te benoemen. Aan de negatieve kant moeten we vaststellen dat er veel overledenen en zieken zijn. Heel veel mensen hebben elkaar lange tijd niet kunnen zien. Persoonlijk heb ik het er erg moeilijk mee gehad dat ik niet naar mijn ouders en schoonouders durfde te gaan. Ik had dagelijks met besmette mensen te maken en ik wilde op dat vlak elk risico vermijden.

Iedereen moet wat dat betreft heel goed nadenken over de keuzes die hij of zij maakt. Ik heb gezien dat er niet alleen in de zorg, maar in het hele land een enorme saamhorigheid is ontstaan. Samen aanpakken, samen strijden en er voor elkaar zijn was nog nooit zo aanwezig als nu. Al met al ben ik meer met beide benen op de grond komen te staan, mede door deze ervaring. Daarnaast ben ik mijzelf bewust geworden dat gezondheid absoluut niet te koop is en dat “we moeten waarderen hoe we voor de Corona tijd hebben kunnen leven. Het is een heftige tijd geweest en die is nog niet voorbij.”

Bekijk ook

Maak kennis met de hbo-opleiding van de HZ

Bij HZ University of Applied Sciences vind je diverse zorggerelateerde hbo-opleidingen. Op bachelorniveau biedt HZ …